สุขภาพจิตคืออะไร คือ... สภาพใจที่เป็นสุขสามารถดำเนินชีวิต ได้อย่างมีความสุข สภาพจิตใจจะมีความสมบูรณ์เพียงไร ดูได้จากสมรรถภาพของจิตใจ ซึ่งได้แก่ความสามารถเรื่องต่อไปนี้
การกระชับมิตร หมายถึง ความสามารถในการผูกมิตรและรักษาความเป็นมิตรนั้นไว้ รวมทั้งความสามารถในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างราบรื่นและเป็นสุข
พิชิตอุปสรรค หมายถึง ความสามารถในการแก้ปัญหา และปรับตัวให้อยู่ได้ หรือก่อให้เกิดประโยชน์ได้ท่ามกลางความเป็นอยู่ และความเปลี่ยนแปลงของสภาพสังคม
รู้จักพอ หมายถึง ความสามารถในการทำใจให้ยอมรับในสิ่งที่อยากได้อยากเป็น เท่าที่เป็นอยู่จริง ได้ด้วยความสบายใจ
สาเหตุที่สุขภาพจิตไม่ดี
- สุขภาพร่างกายไม่ดี
- เศรษฐกิจไม่ดี
- คู่สมรสมีทัศนะไม่ตรงกัน
- การประกอบอาชีพล้มเหลว
- ปัญหาจากระบบงาน
- สังคมและสิ่งแวดล้อม
- ความประทับใจในวัยเยาว์
ลักษณะผู้มีสุขภาพจิตดี
- มีเป้าหมายที่ดี และเป็นไปได้
- นิสัยร่าเริง
- สุขภาพดี
- ปรับตนเองได้
จะป้องกันปัญหาสุขภาพจิตอย่างไร เริ่มได้ทุกช่วงวัยของชีวิต
- ชีวิตคู่...ต้องรู้เขารู้เรา เพื่อประสานความผูกพัน
- ระยะตั้งครรภ์...ต้องฝากครรภ์ครบทุกครั้งและปฏิบัติตามคำแนะนำ
- วัยเด็ก....พ่อแม่ต้องให้ความรักอย่างเพียงพอสม่ำเสมอให้ความรู้ และเอาใจใส่อย่างถูกต้อง
- วัยผู้ใหญ่....เป็นวัยประกอบอาชีพ สร้างครอบครัว การป้องกัน ต้องมีเวลาพักผ่อน มีงานอดิเรกที่ตัวเองชอบ ฟังเทศน์ ฝึกจิตให้สงบ บริหารจิตให้เข้มแข็ง
- วัยสูงอายุ...เป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงที่กระทันหันทั้งร่างกาย การงาน
การปฏิบัติตัว
- ยอมรับสภาพ
- ทำจิตใจให้เบิกบานอยู่เสมอ
- ทำตนให้บุตรหลานศรัทธา
- ร่วมกิจกรรมของชุมชน
- ไม่ถือเอาการแสดงของคนรอบข้างเป็นอารมณ์
- คุณค่าของการเป็นผู้สูงอายุคือการให้
การช่วยแก้ปัญหาหรือลดความเครียด
- พูดคุยเป็นเพื่อน
- ไต่ถามทุกข์ สุข
- สังเกตสีหน้า ท่าทาง ผิดจากที่เคยพบหรือไม่
- ให้เล่าถึงปัญหา และสาเหตุ
- รับฟังอย่างตั้งใจ อบอุ่น เช่น มองหน้าผู้พูด พยักหน้ายิ้มให้กำลังใจ
- จำแนกปัญหา โดยแยกเป็นปัญหาหลัก และปัญหาย่อย
- ช่วยค้นหาปัญหาที่ทำให้ไม่สบายใจ หาแนวทางแก้ไข และเลือกใช้วิธีการที่เหมาะสมด้วยตนเองจะช่วยให้ลดความเครียดได้
การฝึกตนเพื่อให้มีความสุข
- ฝึกตนให้มีความสุขุม เยือกเย็น
- แก้ปัญหาด้วยตนเอง
- ฝึกรับฟังความคิดเห็นจากผู้อื่นด้วยใจเป็นกลาง
- ฝึกเป็นคนอดทน อดกลั้น
- ยอมรับสภาพความเป็นจริงของตน
- รู้จักสถานการณ์ ยืดหยุ่นได้
- ทำงานให้เป็นประโยชน์ทั้งต่อตนเอง และผู้อื่นเสมอ
- มีอารมณ์ขัน มองโลกในแง่ดี
- พักผ่อนเมื่อรู้ว่าตัวเองเครียด
- ทำใจให้สงบ ปล่อยวาง ตามโอกาสที่อำนวย
ที่มาโรงพยาบาลจิตเวชนครสวรรค์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต ; (กันยายน / 2550) |
© 2002 Nakhonsawan Psychiatric Hospital. All rights reserved.